MỤC LỤC TẠP CHÍ KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN THÁNG 02 NĂM 2019

Đăng ngày: 19-04-2019 File đính kèm
Số 698* Tháng 02 năm 2019

TT

Tên bài và tác giả

Số trang

1

THỬ NGHIỆM HỆ THỐNG ĐỒNG HÓA GSI TRONG BÀI TOÁN DỰ BÁO ĐỊNH LƯỢNG MƯA TRÊN KHU VỰC NAM BỘ

Phạm Quang Nam1, Mai Văn Khiêm1, Nguyễn Quang Trung1, Vũ Văn Thăng1

1Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu

Tóm tắt: Nghiên cứu này đánh giá khả năng mô phỏng 15 ngày mưa lớn tại khu vực TP. Hồ Chí Minh trong năm 2018 của mô hình WRF khi đồng hóa số liệu radar Nhà Bè. Trước đó, ảnh hưởng của quá trình đồng hóa đến trường ban đầu đã được phân tích thông qua khảo sát ba chế độ chạy đồng hóa khác nhau, bao gồm cold start, warm start và cycling. Kết quả cho thấy độ phản hồi ở chế độ cold start trở nên tương đồng với trường hợp không đồng hóa sau một giờ tích phân. Ở chế độ warm start, khác biệt của trường ban đầu so với trường hợp không đồng hóa kéo dài hơn, cho thấy vai trò quan trọng của trường dự báo từ kết quả tích phân trước đó. So sánh với số liệu quan trắc lượng mưa tại 11 trạm quan trắc bề mặt, kết quả cho thấy sự cải thiện của các chỉ số FBI, POD, CSI khi chạy ở chế độ cycling. Điều này có thể thấy qua kết quả đánh giá ở cả ba ngưỡng mưa 1, 5 và 10 mm cũng như ở các hạn dự báo 6h và 12h.

Từ khóa: Đồng hóa số liệu, Mô hình WRF , 3DVar, Radar Nhà Bè.

1

2

ĐÁNH GIÁ TÍNH TỔN THƯƠNG CHO CÂY LÚA DO XÂM NHẬP MẶN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI BÌNH

Đỗ Đức Thắng1, Trần Hồng Thái2, Võ Văn Hòa1

1Đài Khí tượng Thủy văn khu vực đồng bằng Bắc Bộ

2Tổng cục Khí tượng Thủy văn

Tóm tắt: Bài báo này trình bày kết quả đánh giá mức độ tổn thương do xâm nhập mặn cho cây lúa trên khu vực tỉnh Thái Bình. Nghiên cứu đã tiến hành xây dựng được bộ chỉ thị đánh giá tính dễ bị tổn thương do xâm nhập mặn cho cây lúa tỉnh Thái Bình trong bối cảnh biến đổi khí hậu trong đó tính tổn thương được cấu thành từ từ 3 yếu tố gồm: Độ phơi nhiễm (E), độ nhạy cảm (S) và khả năng thích ứng (AC). Kết quả tính toán cho thấy tại Thái Bình chỉ số dễ bị tổn thương hầu hết ở các mức thấp, trung bình, cao. Trong đó, huyện có mức độ dễ bị tổn thương cao bao gồm 2 huyện Thái Thụy và Tiền Hải; huyện có mức độ dễ bị tổn thương trung bình bao gồm 4 huyện Vũ Thư, Kiến Xương, Đông Hưng, Quỳnh Phụ và nơi có mức độ dễ bị tổn thương ở mức thấp là thành phố Thái Bình và huyện Hưng Hà.

Từ khóa: Đánh giá tính tổn thương, cây lúa, xâm nhập mặn, Tỉnh Thái Bình.

11

3

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ BÁO LŨ LƯU VỰC SÔNG HOÀNG LONG

Tống Ngọc Công1, Trần Ngọc Anh2, Đặng Thanh Mai3

1Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Hà Nam

2Khoa Khí tượng Thủy văn Hải dương học, Trường Đại học Khoa Học Tự nhiên

3Vụ quản lý dự báo Khí tượng Thủy văn, Tổng cục Khí tượng Thủy văn

Tóm tắt: Bài báo trình bày các kết quả xây dựng mô hình dự báo lũ cho hệ thống sông Hoàng Long dựa trên việc tích hợp các mô hình thủy văn, thủy lực và khai thác sản phẩm mưa số trị từ mô hình hạn vừa Châu Âu. Các mô hình NAM (MIKE NAM), MIKE 11 được thiết lập, kiểm định và thử nghiệm với kết quả đạt được khá tốt cho phép sử dụng bộ mô hình để tính toán dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long trong điều kiện tác nghiệp. Mô hình dự báo được thử nghiệm với số liệu mưa sản phẩm mưa số trị từ mô hình hạn vừa Châu Âu trong trận lũ tháng 7 năm 2018 cho kết quả dự  báo đáp ứng được các yêu cầu nghiệp vụ.

Từ khóa: MIKE NAM, MIKE 11, Hoàng Long, Dự báo lũ.

22

4

ẢNH HƯỞNG CỦA SỰ THAY ĐỔI CÁC YẾU TỐ KHÍ TƯỢNG NHẠY CẢM ĐẾN NĂNG SUẤT LÚA Ở TỈNH VĨNH LONG

Đặng Thị Thanh Lê1, Nguyễn Kỳ Phùng2

1Đại học Khoa học Tự Nhiên -Đại Học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh

2Viện Khoa Học &Công Nghệ  Tính Toán Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt: Biến đổi khí hậu (BĐKH) sẽ tác động rất lớn đến lĩnh vực nông nghiệp cụ thể là ảnhh ưởng đến năng suất cây trồng. Do vậy, nghiên cứu đã sử dụng mô hình hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật nông nghiệp (DSSAT) nhằm dự báo ảnh hưởng của sự thay đổi các yếu tố khí tượng do BĐKH đến năng suất lúa . Nghiên cứu được thực hiện tại 8 đơn vị ở tỉnh Vĩnh Long bao gồm 6 huyện Bình Tân, Long Hồ, Măng Thít, Tam Bình, Trà Ôn, Vũng Liêm; thị xã Bình Minh và Thành phố Vĩnh Long. Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình DSSAT mô phỏng khá tốt năng suất lúa ở vùng nghiên cứu cụ thể hệ số tương quan tính toán được trong giai đoạn hiệu chỉnh là R2 = 0,998. Với kịch bản phát thải RCP4.5 và RCP8.5 năng suất lúa trên toàn tỉnh ở các mốc thời gian 2030; 2050 và 2100 có xu hướng giảm.

Từ khóa: Mô hình DSSAT, năng suất lúa, Vĩnh Long.

31

5

NGUỒN NƯỚC NGỌT VÀ HỆ THỐNG THỦY ĐIỆN TRÊN SÔNG LAN THƯƠNG-MÊ CÔNG ĐANG TRỞ THÀNH “VŨ KHÍ CHIẾN LƯỢC”

Cấn Thu Văn1, Đặng Trung Thuận2

1Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM

2Trường Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc Gia Hà Nội

Tóm tắt: Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng Châu thổ sông Mê Công, ở phía namV iệt Nam có diện tích trên 40.000 km2, chiếm 12% tổng diện tích tự nhiên và gần 20% dân số cả nước. ĐBSCL là vùng trọng điểm về sản xuất nông nghiệp và đánh bắt, nuôi trồng thủy sản; phát triển mạnh kinh tế biển, du lịch sinh thái cảnh quan sông nước và có vai trò đặc biệt quan trọng về an ninh quốc phòng. Tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, cả nước nói chung và ĐBSCL nói riêng đang đứng trước những nguy cơ khô cạn về mùa kiệt, ngập sâu về mùa lũ dưới tác động từ phía thượng lưu dòng Lan Thương-Mê Công. Nghiên cứu bước đầu nhận định và phân tích những nguy cơ trước mắt và tiềm ẩn trên khía cạnh khoa học nước.

Từ khóa: Đồng bằng sông Cửu Long, sông Mê Công, Quản lý nguồn nước.

38

6

SO SÁNH, ĐÁNH GIÁ CÁC MÔ HÌNH T HỐNG KÊ HIỆU CHỈNH DỰ BÁO LƯỢNG MƯA SỬ DỤNG CÁC CHỈ SỐ HOÀN LƯU VÀ NHIỆT ĐỘNG  LỰC KHÍ QUYỂN

Hoàng Phúc Lâm1, Nguyễn Đức Nam2, Lê Minh Đức3

1Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia, Tổng cục KTTV

2Viện Vật lý Địa cầu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

3Học viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường

Tóm tắt: Trong bài báo này, nhóm nghiên cứu đánh giá và so sánh chất lượng hiệu chỉnh dự báo của các mô hình thống kê sử dụng các chỉ số hoàn lưu khí quyển với các yếu tố dự báo là các loại số liệu lượng mưa khác nhau, bao gồm: mưa quan trắc, mưa tái phân tích ERA và mưa ước lượng từ vệ tinh GPCP. Nghiên cứu đã đánh giá được tương quan của lượng mưa với các giá trị tốc độ thẳng đứng, độ phân kỳ và giá trị xoáy thế trên các mực khác nhau ở các khu vực Bắc Bộ. Bên cạnh đó, nghiên cứu đã xây dựng được 9 phương trình hồi quy tuyến tính đa biến cho 3 loại số liệu mưa và cho 3 khu vực ở Bắc Bộ. Kết quả đánh giá độc lập cho thấy khi so sánh lượng mưa tính toán với số liệu mưa tái phân tích ERA cho sai số nhỏ nhất, giá trị tương quan cao, có điểm lưới đạt giá trị tương quan trên 0,9.

Từ khóa: Xoáy thế, định lượng mưa, thống kê sau mô hình, hiệu chỉnh.

45

7

TÓM TẮT TÌNH HÌNH KHÍ TƯỢNG, KHÍ TƯỢNG NÔNG NGHIỆP, THỦY VĂN THÁNG 1 NĂM 2019

Trong tháng 01/2019 xuất hiện cơn bão số 1, đây là cơn bão đầu tiên trong năm 2019 trên khuv ực Biển Đông và có tên quốc tế là PABUK. Bão số 1 tuy không ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực đất liền nước ta nhưng hoàn lưu của bão đã gây mưa vừa, có nơi mưa to tại khu vực đất liền Nam Bộ, tập trung ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Tổng lượng mưa trong tháng 01/2019 ngoại trừ một số nơi vùng núi phía bắc và Miền Tây Nam Bộ cao hơn trung bình nhiều năm, còn lại các khu vực khác trên phạm vi toàn quốc phổ biến ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm, riêng một số nơi tại Tây Nguyên và Miền Đông Nam Bộ cả tháng không có mưa.

55

Tin tiêu điểm
  • Trung tâm Thông tin và Dữ liệu khí tượng thủy văn báo cáo về những...

    Chiều ngày 22/5, tại Hà Nội Tổng cục Khí tượng Thủy văn đã nghe Trung tâm Thông tin và Dữ liệu khí tượng thủy văn báo cáo hoạt động nhiệm vụ hiện đang triển khai của đơn vị và kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ trong thời gian tới. Tổng cục trưởng Tổng cục KTTV Trần Hồng Thái chủ trì buổi làm việc.
  • Sửa đổi, bổ sung Nghị định quy định chi tiết một số điều...

    Chiều 23/5, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường Lê Công Thành chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 38/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật khí tượng thủy văn.
  • Chủ động ứng phó không để mưa bão gây hậu quả nghiêm trọng

    Chưa có năm nào thời tiết lại diễn bất bất thường như năm nay. Sau những ngày nắng nóng cực điểm kéo dài, dự báo trong mùa mưa bão tác động và ảnh hưởng sẽ rất khó lường. Ngay từ lúc này, Phòng CSGT, CATP Hà Nội đã chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch, các phương án phòng ngừa hạn chế thấp nhất những tác hại của mưa bão ảnh hưởng đến TTATGT.
  • Thiên tai ở các tỉnh Bắc Trung bộ: Ám ảnh lũ quét, sạt lở đất...

    Lũ quét và sạt lở đất là những hiểm họa thiên tai mà khi nhắc đến người dân các huyện miền núi ở các tỉnh Bắc Trung bộ không khỏi lo lắng. Nhất là tại 11 huyện Miền núi Thanh Hóa và 10 huyện Miền núi Nghệ An. Trong khi mùa mưa bão năm 2019 đang đến gần, những nỗi lo của người dân lại hiện về…
  • Lạng Sơn: Triển khai công tác phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu...

    Chiều ngày 22/5, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị tổng kết công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2018 và triển khai nhiệm vụ năm 2019.
  • Hà Nội xóa bỏ một số vị trí xung yếu ở 156 kè hộ bờ phòng...

    Trước thực trạng sạt lở bờ mạnh đe dọa đến an toàn công trình đê điều và an toàn cho tính mạng, tài sản của các hộ dân sinh sống ven bờ sông, TP Hà Nội đã triển khai một số dự án lớn được triển khai để xóa bỏ trọng điểm, xung yếu.
  • Sơn La: Mưa lớn gây sạt lở, ách tắc quốc lộ 4G nhiều giờ đồng...

    Cơn mưa lớn kéo dài khoảng 30 phút vào cuối giờ chiều 22/5, tại xã Nà Ớt, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La đã cuốn trôi nhiều đất đá từ taluy dương xuống, gây ách tắc nghiêm trọng Quốc lộ 4G
  • Thiên tai đừng trách ông trời

    Dưới chân đồi Lều là khu dân cư, đồng lúa. Trên lưng đồi là “đại công trường” khai thác đất và công trình xây dựng. Mùa mưa bão đã đến, hàng chục, hàng trăm nghìn m3 đất đá thải trên đồi có đổ xuống khu dân cư, đồng ruộng?
Tin mới nhất
  • Trung tâm Thông tin và Dữ liệu khí tượng thủy văn báo cáo về những...

    Chiều ngày 22/5, tại Hà Nội Tổng cục Khí tượng Thủy văn đã nghe Trung tâm Thông tin và Dữ liệu khí tượng thủy văn báo cáo hoạt động nhiệm vụ hiện đang triển khai của đơn vị và kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ trong thời gian tới. Tổng cục trưởng Tổng cục KTTV Trần Hồng Thái chủ trì buổi làm việc.
  • Trung tâm Ứng dụng công nghệ khí tượng thủy văn báo cáo các nhiệm...

    Chiều ngày 22/5, Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn Trần Hồng Thái đã có buổi làm việc với Trung tâm Ứng dụng công nghệ khí tượng thủy văn về tình hình thực hiện các nhiệm vụ 2018, kết quả và kế hoạch thực hiện năm 2019 của đơn vị.
  • Sửa đổi, bổ sung Nghị định quy định chi tiết một số điều...

    Chiều 23/5, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường Lê Công Thành chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 38/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật khí tượng thủy văn.
  • Công trình về xử lý chất thải nguy hại đạt giải thưởng Trần...

    Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa tổ chức trao Giải thưởng Trần Đại Nghĩa lần thứ 2 cho bốn công trình xuất sắc nhất. Trong đó, một công trình về xử lý chất thải nguy hại đã xuất sắc đạt giải.
  • Chủ động ứng phó không để mưa bão gây hậu quả nghiêm trọng

    Chưa có năm nào thời tiết lại diễn bất bất thường như năm nay. Sau những ngày nắng nóng cực điểm kéo dài, dự báo trong mùa mưa bão tác động và ảnh hưởng sẽ rất khó lường. Ngay từ lúc này, Phòng CSGT, CATP Hà Nội đã chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch, các phương án phòng ngừa hạn chế thấp nhất những tác hại của mưa bão ảnh hưởng đến TTATGT.
  • Thiên tai ở các tỉnh Bắc Trung bộ: Ám ảnh lũ quét, sạt lở đất...

    Lũ quét và sạt lở đất là những hiểm họa thiên tai mà khi nhắc đến người dân các huyện miền núi ở các tỉnh Bắc Trung bộ không khỏi lo lắng. Nhất là tại 11 huyện Miền núi Thanh Hóa và 10 huyện Miền núi Nghệ An. Trong khi mùa mưa bão năm 2019 đang đến gần, những nỗi lo của người dân lại hiện về…
  • Thời tiết ngày 23/5/2019, cả nước có mưa dông

    (KTTV) Theo Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia, ngày 23/5/2019 tại các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ sẽ có mưa dông cục bộ trong ngày, trong khi đó khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ có nguy cơ xảy ra lở đất và ngập úng tại một số khu vực trũng thấp do mưa lớn kéo dài.
  • Lạng Sơn: Triển khai công tác phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu...

    Chiều ngày 22/5, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị tổng kết công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2018 và triển khai nhiệm vụ năm 2019.